Baglanti   Subelerimiz  
Sayı: 30
  Ana Sayfa    Köşe Yazıları     Yazarlar     Arşiv  

EDİTÖR
DÜNYA
İŞÇİ SINIFI
KÜRDİSTAN
KÜLTÜR-SANAT
BİYOGRAFİ
RÖPORTAJ
GÜN YAYINCILIK
POLİTİKA
ÖSP


Bilgilendirme


Links


Belge
ANTROPOLOJİ SOKAĞA İNİNCE…
Antropoloji Gözüyle: Sınıf, Kültür, Kimlik Yazıları, hem antropolojinin hem de sokağın meraklılarına geniş spektrumlu bir derleme niteliğini taşıyor.
Okuyacağımız yayınları seçerken... / Lokman POLAT
Çerkeslerde tiyatro ve beyaz kayışlı çavuşlar / Turabi SALTIK
EDEBIYAT, SIYASET Û BI HEVÛDU RE TÊKILIYA WAN/Lokman Polat
Marifet Kapısı/ Turabi Saltık
Kapitalizm ve sanat/Rıdvan SESLİ
BAŞKALDIRAN SANAT İÇİN (ÖRNEKLER)-2 / Temel DEMİRER
ÇIMA NIVÎSKARÊN KURD PIRTÛKÊN HEVÛDU NAXWÎNIN? / Lokman Polat
Çerkes adının tarihsel kökeni / Turabi SALTIK
Di Rojên Wendayî de Fîlma “Wenda” / Veysel AYDENİZ
“DARA PELWEŞIYAYΔ Û REVOKÊN EWROPAYÊ/Lokman Polat
ÎDAMA GULÇÎNÊ/Lokman Polat
Dersimli Kızılbaş bir Dede’nin anlatımlarıyla musahiplik ve Ali/ Turabi Saltık
BAŞKALDIRAN SANAT İÇİN (ÖRNEKLER)-1 / Temel DEMİRER
Chagall ne denli büyülü gerçekçi ise, Garcia Marquez de o ölçüde gerçeküstücüdür belki de… Evet, büyülü olan, Chagall’in ‘Damdaki Kemancıları’ değil, onları resmedişidir.
Varlıkların davranışlarını gereksinimler belirler / Hasan Şahingöz
BAŞKALDIRAN SANAT İÇİN (ÖRNEKLER) / Temel DEMİRER
NIVÎSKAR, RONAKBÎR Û XEBATA RÊXISTINÎ/Lokman Polat
Dersim Ermenileri ve ilk tiyatro/Turabi SALTIK
Dersim’de Kızılbaş-Ermeni Dostluğu, Mazgirt, Peri ve Çarsancak Ermenileri/Turabi Saltık

İSVİÇRE’DE KARDELEN DERGİSİ YAYIN HAYATINA BAŞLADI

KARDELEN

İsviçre’nin Ticino (Tessin) Kantonu genelinde KARDELEN isimli kültür, sanat ve siyaset dergisi 15 Mart 2008 tarihli ilk sayısıyla yayın hayatına merhaba dedi.
1864 Sürgünü ve Çerkes Şiiri / Turabi SALTIK
Çerkes Atları / Turabi SALTIK
MİZAH İLE KARİKATÜR(CÜLER) / TEMEL DEMİRER
Çerkeslerde kartal ve atmaca / Turabi SALTIK
İstanbul Hatırası…/Rıdvan SESLİ
Şeyh Şamil kimdir? / Turabi SALTIK
Kürtçe kişi adları
Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Kanunu'nun 16. maddesi ile Soyadı Yönetmenliği'nin 5 ve 7. maddeleri çocuklara Kürtçe ad koymayı yasaklamaktadır.
Mektuplardan süzülenler -1 / Hasan ŞAHİNGÖZ
Not defterimden; sana, suya, duvara yazılan notlar… / Rıdvan SESLİ
Kötülüğün kilidine anahtar arama! / Turabi Saltık
Nart Ateşi / Turabi SALTIK
Nartlarda Analık ve Tanrıçalık / Turabi SALTIK
Aşuwa Krallığı/Turabi SALTIK

Kürt İnanç ve Felsefesi; Zerdüştlük

Berkant COŞKUN

Zerdüştlük dini, ateşin kutsal sayıldığı dinlerden biridir ve ateş, bu inancın tanrısı Ahura Mazda’nın ruhu ve oğludur. Bununla ilişkili olarak ateş, iyi ve kötüyü birbirinden ayıran Tanrısal bir güce sahiptir.
ZAMANSIZ ÇOCUKLARIN KENTİ / Gülsen ODABAŞI
Kurtefîlima Adnan Osman: Antênna / Veysel Aydeniz
Dili tanımak insanı tanımaktır / Turabi Saltık
Felsefe nedir? / Hasan Şahingöz
Dağlı bir gerilla: Hacı Murad / Turabi SALTIK
Ön Asya ve Kafkasya halklarının tarihinde Dersim/ Turabi Saltık
PIRTÛKA ÇÎROKÊN SOSYOLOJIYA CIVAKÊ/Lokman Polat
Nil kıyısında tanrılar da ölür/Mustafa AK

BOMBALAR

Metin AKTAŞ

Silahla, ölümle, savaşla oyun oynanmaz; övünülmez. Unutmayın bu gün başkasına yönetilmiş silah bir gün gelecek size yönelecek ve hatta silahın sahiplerine bile zarar verecektir.
HALK KISALTIR / Doğan Munzuroğlu
Dört Mevsim Satıcısı* / Gülsen ODABAŞI
Dil İnsandır/ Turabi Saltık
BI ÇAVÊN XWENDEVANEKÎ / Lokman POLAT
Kafkas halklarının Ege ve Dersim halklarıyla ilişkileri / Turabi Saltık
HÊVIYÊ XWE LI EVÎNÊ RAPÊÇAYE / Lokman Polat
Nart mitolojisinin Kafkas eski inancına yansıması / Turabi Saltık

“İNSAN GÜLDÜĞÜ KADAR İNSANDIR”

Temel DEMİRER

Her şeyin mizaha dönüştüğü bir coğrafyada, mizah öyle yüzeysel bakanların yıllardır sandığı ve sıkça söylediği gibi ‘kolay’ bir iş değildir. Tam tersine en zor iştir.

Alle ve yılan söylencesi

Turabi SALTIK

Dersim de Alle ile ilgili anlatılan öyküde istemeden de olsa Alle yılanı öldürmüştü. Ve ‘afsununun puç olması inancı’ buradan kaynaklanmaktaydı.
Mitolojide Ateşin Çalınması / Turabi SALTIK
DÜŞLER DOLMUŞ SAÇLARINA: ZERÊ / Gülsen ODABAŞI
Nartlarda Seteney ve kırmızı gül ilişkisi / Turabi SALTIK
PIRTÛKA ÇÎROKÊN PÊKENOKÎ Û ÎRONÎK / Lokman POLAT
Nart mitolojisiyle Yunan mitolojisinin ilişkisi / Turabi SALTIK

ANADOLU ALEVİLİĞİ VE SORUNLARI

Turabi SALTIK

Alevi öğretisinde kadın ve erkek toplumda eşit statüdedir. Tüm kültür ve inanç eylemlerinde Dedeler, Pirler kadın ve erkeğin eşit biçimde yer almasını öğütler ve uygular.
Uzak geçmişiyle Abhazya? Turabi SALTIK
DUVAR / Gülsen ODABAŞI
Muqayeseya edebiyata kurdî û ya cîhanê / Lokman POLAT
Mitolojide Kırmızı Gül ve Tanrıça İlişkisi / Turabi Saltık
Fîlimeke ajîtasyona nijada Rûs: Admiral / Veysel AYDENİZ
Sînemeya Rûsan li pey hilweşandina Sovyetê niha li ser nijadperestîyê û bi saya dewlata Rûsan ji nû ve xwe çêdike. Fîlma “Admîral” di nav raya giştî ya Rûsan de bû sedema gengeşîyek mezin.
Okuma üzerine / Hasan Şahingöz
Nartlarda Analık ve Tanrıçalık / Turabi Saltık
Pirtûka jiyan û têkoşîna HAMZA’YÊ MUKSÎ / Lokman POLAT
LENÎN Û EDEBIYAT/Lokman Polat
NIVÎSKAREKÎ SWÊDÎ Ê XELATGIRÊ NOBELÊ PER LAGERKVIST (1891-1974) /Lokman POLAT
ENTEL MAYMUN (SOYUT RESİM)/Ezeli Doğanay
ROJNAMA ROJANE Û PIRTÛKÊN ZAROKAN/ Lokman Polat

Ve merak problem çözer

Turabi SALTIK

Bir halka ait tarih bilinci ve kültürün derinliği, o halkın yaşamında yer alan sözlü efsanelerde ve söylencelerde gizlidir. Halkın dili, şiiri, müziği, edebiyatı bu kültürle beslenmiş bir güçtür.

Devrimci Müzik Bir Akımdır

Berkant COŞKUN

Devrimci anlamda müziğe yaklaşmak istiyorsak egemen ideolojiye ve onun kültür endüstrisine karşı kendi ideolojimizi ortaya koymak zorunluluğunu özümsemek durumundayız.

Batı Anadolu, Ege ve Dımıliler

Turabi SALTIK

Doğuda Asuwa’lıların Dersim kolu, Batı Anadolu Ege’de ise Batı kolu egemendi. İç Anadolu’da ise Hititler egemendi. Buraları onlar ele geçirmişlerdi.

ESTETİK VE SANAT –12

Celal ÖZCAN

Her yapıt, her kişiyi belli özelikleri ile ya da değişik yanları ile kendine çeker. Ayrıca biz bir yapıtın herhangi bir özelliğini kendi öznelliğimizin koşulları içinde yorumlar ve kavrarız.
Def yan Erbane / Xidir ÛSO
Li beşek Bakur û Rojavayê Kurdistanê, ji DAHOL`ê (tarek firehtir ku herdu alî jî bi çerm hatîye vegirtin û bi ben davêjin milên xwe û bi darekî stûr li rûyê rastê û bi şivek zirav jî li rûyê çepê didin) re jî dibên DEF.
DİRENİŞTEN İSYANA SANAT NOTLARI… / TEMEL DEMİRER
“Sanat” deyince; Vladimir Mayakovski’nin, “Sanat dünyayı yansıtan bir ayna değildir, dünyayı biçimlendireceğiniz bir çekiçtir”...
Kafkasya da büyük yanılgı/ Turabi Saltık

KÜRT MÜZİĞİ ÜZERİNE

Berkant COŞKUN

Hemen belirtmek gerekir ki Kürt müziğinin tarihsel-geleneksel kaynakları Dengbêjlerdir. Kürt müziğinin temel unsurları Dengbêjler, Stranbêj, Lawikbêj ve Çîrokbêjlerdir.

Kavramak insanın mayası

Turabi Saltık

Kuşkulanmayan çığlıksızdır. Sessizdir kavrayamaz o. Öyleyse kuşkulan ve kavra! Kavramak insanı tanımaktır. İnsanı tanımak, doğayı kavramaktır.
“Yazmak” babında bir dosta / Temel DEMİRER
Tarihsel öğe yitirildi; tarihten ve toplumdan yalıtılmış yapıtlar üretilmeye başlandı; sanatın nitelikleştirici işlevi, eğlendirmeciliğe dönüştürüldü. Sanatla ticaret birbirine karıştırıldı.
Roja Zimanê Zikmakî ya Navneteweyî / Maruf YILMAZ
REQABETA RÊXISTINÎ Û RÊXISTINA SÎWAN / Lokman POLAT
Ulus ve ulusal kültürün ifade ettiği / Turabi Saltık
Wergera Pirtûka Shakespeare û Bêcidiyeta Wergerê Kurd/Lokman Polat
Not defterimden…/Rıdvan SESLİ
KARALAR’DA KÖY KAVGASI/Samet Erdoğdu
Mitolojide kadın tanrıçalar/ Turabi Saltık
Anadolu, Hititler ve Çerkesler / Turabi SALTIK
ROMANA KURDÎ XWE JI ARIYÊ DADWEŞÎNE
Balkêş e ku, çûn û hatina di navbera şêwe û metodên ji hev dûr de, yên ku di honandina vê romanê de hatine bikaranîn, ew bixwe dibin sedem ku roman ji dil nêzîk bibe.
BAWKE; “insandan olma en büyük dağ” / Gülsen ODABAŞI
Hişam Zaman “Bawke” filminde mülteci bir Kürdün o bilinmez özgür kuzey ülkesinde yaşadıklarını anlatıyor. Burada Kürtler değil, Kürt baba-oğuldur hikayesi anlatılan.
ROMANEKE PÎNEKIRÎ / Lokman Polat
Asetin aydınlanmacılığı / Turabi Saltık
Kafkasya da Yefendi - Yamazin cemaatleri / Turabi Saltık

ESTETİK VE SANAT 6

Celal ÖZCAN

Dostotevski “dünyayı güzel kurtaracak” der. Ona göre yaşamı için bir zorunluluktur. Sanatçının deyişi ile “insan bilimsiz, ekmeksiz yaşaya bilir ama güzelsiz yaşayamaz.”

SANATÇI VE AYDIN ÜZERİNE

Berkant COŞKUN

Türk Üniversiteleri yalana dayalı Türk resmi ideolijisini üreten ve yaygınlaştıran kurumların başında gelir. Kürt sorunu karşısında bir bilim kurumu gibi çalışmaz Milli İstihbarat Şubesi’nin bir kurumu gibi çalışır.

Hurri-Mitanni Krallıkları ve Dersim

Turabi Saltık

M.Ö. 2000’in ortalarında Hurri-Mitanni devleti sahneye bir güç olarak çıkmıştı. Bu yeni devlet Hititlerin başkenti Hattuşsa’ya saldırmıştı.>>>

Mitoloji kültürünün inanca yansıması / Turabi Saltık
Pelasglar, Anadolu ve Kafkaslar / Turabi SALTIK
Anadolu, Kafkaslar ve Sindika Krallığı / Turabi SALTIK
“KOÇERO” Û WÊJEYA GEL / Edîb POLAT
Kafkasya’dan Anadolu’ya Adığe-Hitit ilişkisi/Turabi SALTIK

Efsanelerle Dersim Dımıli dili

Turabi SALTIK

M.Ö. 4 binde Anadolu'nun batı topraklarında Dımılilerle birlikte Lelegler, Pelasglar, Kissisler yaşıyordu. Pek çok tarihçi Pelasglar’ı, Kuzey Kafkasya'dan gelen boylar olarak kabul etmektedirler.
Her kültürün ayrı bir karakteri var / Turabi Saltık
Bir Kore Masalı: Mavi ve Sarı Ejderhalar* / Çeviri: Samet Erdoğdu
Dil ölürse insan da ölür / Turabi SALTIK
Çelik Böyle Sertleşti / Mustafa AK
HASRETLİĞİN ACISIYLA YAŞAYAN OZAN/Ezeli Doğanay
CENNETTE İNTİHAR: GENÇ BİR KADININ ÇIĞLIĞIDIR/Metin Aktaş
Pepük Kuşu/ Turabi Saltık

Antep sıcak, Antep çetin yerdir…

Berkant COŞKUN

Askerine 'Kaçman yiğitlerim, vurun namus gidiyor, Antep gidiyor' diye bağırıp askerini kaçırmamış. Sonra diyorlar ki senin baban Kürt idi. Kürt'ü Türk'ü mü olur, bu toprağın sahibiyiz biz."

Bilim zorlu yolunda ilerliyordu

Turabi SALTIK

Doğu ve Ortadoğu toplumları despotizmin ve dini baskıların altında karanlığa gömülüyordu. Hallacı Mansur'un başı vuruluyor, Nesimi'nin derisi yüzülüyor, Pir Sultan asılıyordu.
KALEPÎRÊ KU ROMANÊN EVÎNÎ DIXWÎNE / Lokman Polat
Dersimli sağ salim Ermeniler / Turabi Saltık
ROMANNIVÎSEREKÎ JÎR Û ROMANÊN WÎ YÊN HÊJA / Lokman POLAT
Berhemên hinek romannivîserên kokkurd di çapa berhemên edebî yên cîhanê de ne. Em romannivîserê kokkurd Yaşar Kemal bidine aliyeke, romanên Metîn Aktaş, Hasan Bîldîrîcî, Mehmet Sebatlî, Ahmed Ozer û hwd, di çapa romanê dinyayê de ne.
Sahte Vaatler Emperyalist Yalanlar / Turabi SALTIK

İnsanın aydınlık yüzü

Turabi SALTIK

Ne çok insan oralarda öldürüldü. Dün ve daha önceki gün ve bugün savaşlar insanlığı bitirip yok ederken bir dinsiz, zındık, kafir adam yaşıyordu zamanında.

Estetik ve Sanat (11)

Celal ÖZCAN

Nitelikseli var eden kaynağı öznelliğin koşullarında aramak gerekir. Her alanda olduğu gibi estetikte de bilgi sorunu özne-nesne ilişkisi içinde çözülebilir ve tartışılması zorunludur.
Bir şair, bir dergi, bir kitap / Hasan ŞAHİNGÖZ
KOM – KURD Yan jî PAR – KOM / Lokman Polat
Dersim Ermenileri / Turabi Saltık
Önem kazanan öne çıkmıştı / Turabi Saltık
İNSANLARI SEVECEKSİN / Rıfat OKU
Alevilikte - Kızılbaşlıkta Kemerbest Bağlamak/Turabi SALTIK
PIRTÛKEKA KURTEÇÎROKAN: GULÎZAR / Maruf Yilmaz
Berhema Lokman Polatî ya bi navê “Gulîzar” ji dozdeh çîrokan pêkhatiye. Ew dîmena jîyana rojane ye. Di Gulîzarê de, tiştê ku herî pêşîn bala me dikişîne, warê hunera edebî û teknîka raxistina tema kurteçîrokan e.
Ey insanlık, o bela çölünde katledildin! / Turabi Saltık
Ey İnsan! / Turabi Saltık
Turabi Saltık / Dersim’de Xızır ve Xızır Orucu
Bir halk hikayesi: İLYAS* / Çeviren: Samet Erdoğdu
Mektuplardan süzülenler-3 / Hasan ŞAHİNGÖZ
Kafkasya, Batı Ege ve Aşuwa / Turabi Saltık
Analık ve Tanrıçalık / Turabi SALTIK
Kadın pek çok alanda pek çok yetkilerle donatılmışken, zamanla onun elinden alındı bütün yetkileri. Zorla alındı. Sonraki dinler kadını -yetkiye sahip kadını- zor altına aldı.
Akad Dönemi Dinsel Dili / Turabi SALTIK
Kadın tanrıçalar “ateş salan” kötülük yaratan olarak görülürlerken, erkek tanrılar, ışık salan ve ışığın temsilcisi, “ışığın oğlu” kabul edilmişlerdir. Bütün bunlar kadın egemenliğinin sonunu getirmiştir
NİŞANCI, resmi tarih tezini kalbinden vurmuş aslında! / Aziz Mahmut AK
Yenilenin her zaman haksız, yenenin her zaman haklı olduğu yanılgısından kurtulabilmiş ve haklılığı/doğruluğu güçle orantılandıran yaklaşım tarzından uzak bir tarih anlayışı ...Ne yazık ki halen yok!..
"Melek Tavus”un çocukları-3 / ÇOBAN ATEŞİ
Onların inancına göre, dünyayı yaratan Tanrı'nın cezalandırdığı şeytan, cehennemde kaldığı 7 bin yıl boyunca tövbe gözyaşlarıyla doldurduğu 7 testi ile cehennem ateşini söndürmüş...
Mehmet Uzun / Kürt edebiyatı ve Türk aydınlarına bir öneri/Serkan İNAN
Uzun ile Uzun öncesindeki Kürt edebiyatçıların arasındaki köprüyü koparmak ya da bu coğrafya ile Uzun arasındaki köprüyü koparmak Türk aydınının Kürt sorununa dair inkarcı tutumundan kaynaklanıyor.
ESTETİK ve SANAT-3/Celal ÖZCAN
Sanatçıyı estetiğin gerçek yaratıcısı ve gerçek kurucusu sayabiliriz. Yani sanatçı yapıtıyla kendi estetiğini kurar, yaratır. Bu özel estetik, sanatçının estetiği estetikçinin kuracagı genel estetiğin özünü (nüvesini) oluşturur.
Kadın Tanrıçaların Sonu/Turabi SALTIK
Yılan, Çivi yazılarında taşa vurulmuştur. Kadın anlamında okunur. Sümer dilinde Sümerologlarca yılan, kadın okunurdu. M.Ö. 2000’lerde Taru Tanrıça, Dersimin Tanrıçasıydı. Ve onun iki kızı vardı.
MEHMET UZUN/ Harun ARARAT
Yani acılı bir haykırış Dicle ile Fırat’ın arasından çıkan seslerin tümü, Kesintisiz sömürü, inkar, ,ölümler, gözyaşları ve ağıtlar.

ESTETİK VE SANAT (4)

Celal ÖZCAN

Ayrıca bir yapıtın ruhunu açıklarken, yaratma konusunda bizleri öngörülü kılar. Yani bir yapıtı gerçekleştirmede ne gibi koşulların geçerli olabileceğini estetikçiden öğreniriz.

Ateş Salan Tanrıçalar

Turabi SALTIK

Düşman olarak ilan edildi Kadın Tanrıçalar. Onlara savaş açtı erkek Tanrılar. Ve aydınlık, ışık erkekti. Erkek Tanrı Nurdu, ışıktı. Zeus’tu.

ESTETİK VE SANAT (5)

Celal ÖZCAN

Estetikçi uzun süre sanatın düzeyine inmek istemedi. Çünkü onun sanattan, sanatçıdan öğrene bileceği çok birşey yoktu.

YAZMA EYLEMİNİN ANLAMINA “NOTLAR”

TEMEL DEMİRER

Yazabilmen, yapabileceklerinin tükenmesi, başka bir çarenin kalmaması olacak. Yazman, yaşamın doruk noktasıdır,” diyen Oruç Aruoba’nın imasındaki üzere, bir çaresizliğin “çaresi/çıkışı” değildir yazmak...
Kapitalizm Mengenesindeki Aşk
Berkant COŞKUN

Gerçek anlamda aşk; artık daha çok, okunan hikayelerde ve efsanelerde bir anı haline dönüşmüş durumdadır. Bu noktada belirtmek gerekir ki, bu durumu tersine çevirmenin koşulu ise içinde yaşadığımız sistemin analizini doğru yapmaktır.
Kıvrımlı yollar
Turabi SALTIK

Geçmişte bunu deneyenler çoktu. Ve Toma felsefeyi dinsizlere, zındıklara, kafirlere karşı bir silah olarak kullandı. Dinsizlerin idam edilmesini savundu. “Dinsizliği sabit olanların idamı adalete uygundur” dedi.
STANDARTKIRINA ZIMÊN / Edîb POLAT
DI EDEBIYATA CÎHANÊ DE ÊZÎDÎ / Lokman POLAT
Dersim’de en ağır vergiler: ‘Tağar’ ve ‘Kalan’ / Turabi SALTIK
Romana Serhildana Mala ELÎYÊ ÛNIS / Lokman Polat
Romana hêviya bêhêviyan û hêvîdaran / Lokman POLAT
Uzak tarihiyle Dersim / Turabi Saltık
“SANAT VE SANATÇI HAKKINDA”YA KENAR NOTLARI / SİBEL ÖZBUDUN-TEMEL DEMİRER
Sanatı, “ihtiyaçlara göre yaratmak” fikri; üzerinde bir hayli kafa yorulması gereken bir “emir-komuta”ya indirgemek anlamı taşır ki, bu da sanatsal yaratıcılığın doğasına aykırıdır.
Fîlima Trajedîya Enfal û Mirovan: Trîage / Veysel Aydeniz
Fîlima Triage di sala 2009’an de hatibû kişandin. Danîs Tanovîc derhênerekî Bosna-Hersekî’ye. Di sala 2001’de bi fîlima “No Man’s Land”ê li Cannes’ê xelata herî baş a senaryo jî girtî bû.
Mektuplardan süzülenler -2 / Hasan ŞAHİNGÖZ
KONFERANSA 1. A ÇAND, HUNER Û WÊJEYA KURDÎ / Edîb POLAT
KRİZİ, KAPİTALİZMİ “İSYAN” İLE AŞMAK…
Kriz, Kapitalizm ve İsyan, tanığı ve mağduru olduğumuz kapitalizmin en derin bunalımlarından birinin muarızı, giderek “mezar kazıcısı” olmanın yolunu gösteren yazılarla, ihtiyaç duyduğumuz soluğu çarpıyor yüzümüze…
Abhaz Kolh Krallığı ve Dersim / Turabi SALTIK
Alevi Kızılbaş Cemlerinde 12 Hizmetli / Turabi Saltık




Sosyalist Mezopotamya© 2006