Baglanti   Subelerimiz  
Sayı: 30
  Ana Sayfa    Köşe Yazıları     Yazarlar     Arşiv  

EDİTÖR
DÜNYA
İŞÇİ SINIFI
KÜRDİSTAN
KÜLTÜR-SANAT
BİYOGRAFİ
RÖPORTAJ
GÜN YAYINCILIK
POLİTİKA
ÖSP


Bilgilendirme


Links

Solda ideolojik tartışma/Nejdet UYGUN
Neco UYGUN

NEWROZ

Solun ideolojik bir tartışmayı yaşaması gerekiyor. Fakat gazete köşelerine sıkışıp kalan polemik tarzı bir tartışma değil. Sadece teorik belirlemelerle sınırlı kalan bir tartışma da değil.

Sol adına teorik tartışmaların kızıştığı bir süreç ortaya çıkmaya başladı. Marksist geleneğin duayeni olduğuna dair adı üstünde bir kabul olmuş Murat Belge’nin Ezgi Başaran’a verdiği mülakatta söylediği sözlerle alevlenen tartışmaların gündelik tartışma formunun ötesine henüz geçmemiş olması şimdiki haliyle eksikliktir. Bu tartışmanın solda ideolojik bir derinleşmeye ne düzeyde yol açacağı belli olmamakla birlikte bir dalga etkisi yarattığı söylenebilir.

Türkiye solunda kaba hatlarıyla iki düşünce biçimi etrafında oluşan ayrışma uzun zamandır ortaya çıkmaya başlamıştı. Özellikle referandum sürecinde keskinleşen, sonrasında duraklayan bu saflaşma, ideolojik bir muhtevaya oturmayıp günlük politikanın içinde polemik sınırını aşmayan bir eşikte kaldı. Esasında Türkiye solunun bütünlüklü olarak ideolojik bir tartışmaya ve derinleşmeye ihtiyacı olduğu ortadadır. Saflaşma bu temele oturduğu zaman anlamlı olacaktır. Yoksa demeç ya da söyleşilere yönelik olarak ifade edilen tepki odaklı sözler, haklılık içerse de polemik olmaktan öte bir anlam taşımıyor.

Solda hem fiili hem teorik yarılmayı ortaya çıkaran bir çok etkenden söz edilebilir. Bu etkenler güncel tutumlarla biçimleniyor gibi görünse de esasen tarihsellik içermektedir. 20. yy. başında dünyayı saran devrim dalgasının çevre ülkelerde milli meselenin çözülmesine dair yarattığı zorunluluk, öncüye ek görevler yükledi. Vatan ve bunun çevresinde biçimlenen yurtseverlik anlayışı giderek sosyal dönüşümün bir aşması olmaktan çıkıp bir ideale dönüştü. Tarihin o anı için gerekli olan bu zorunluluk, ideolojinin teorik bir kalıbı halini aldı. Solun bir kısmının “ulusalcı” gayret içinde olmaları bu yanılgılı perspektifle malül olmalarından dolayıdır. Liberal sol olarak tanımlanan diğer bir kesim ise sınıf baskısını ortaya çıkaran üretim ilişkilerinin niteliğini görmezden gelerek ya da yılgınlık psikolojisiyle, üst yapı kurumlarının niteliğini değiştirmeye çalışmaktadırlar. AKP’nin üst yapı kurumlarını dönüştürdüğünü ve statükoyu parçaladığını zannederek yanında saf tutmaktadırlar. Tüm göstergeler bunun yanılgılı bir beklenti olduğunu kanıtlamasına rağmen istikralı bir iyimserlik içinde özgürlük şarkıları söylemeye devam ediyorlar.

Sola milli görev biçen kesim, Türkiye’de burjuva devriminin, eski düzen artığı bürokrasi tarafından boğulduğunu ileri sürerek, bu görevin solun omuzlarında olduğunu ve Kemalizmin güncellenmesi ile milli sorunun aşılacağını ve demokratik devrimin tamamlanacağını düşünmektedir. Bu bakış açısının sadece “ulusalcı” solla sınırlı olmadığını, solun geniş kesimini öyle ya da böyle etkilediğini söyleyebiliriz. Türkiye solunu az-çok etkileyen bu perspektif Kürt sorunu ile kurduğu bağda daha net ortaya çıkmaktadır. Kürt sorununu sistem içi bir soruna indirgeyen ve sistemin demokratik dönüşümü ile sorun olmaktan çıkacağını düşünen bu bakışın “ulusal” soldan çok farklı bir bakış açısına tekabül etmediğini söyleyebiliriz.

Evet, solun ideolojik bir tartışmayı yaşaması gerekiyor. Fakat gazete köşelerine sıkışıp kalan polemik tarzı bir tartışma değil. Sadece teorik belirlemelerle sınırlı kalan bir tartışma da değil. Bir bütün olarak, örgütlenme biçiminden, olay ve olgulara yaklaşım biçimine kadar enine boyuna tartışmaya ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Gündelik söylemde oluşan dil kalıplarının, yerleşmiş söylemlerin, bir çoğunun materyalist bakış açısının izini taşımadığını görüyoruz. Felsefi olarak materyalist ilkeleri es geçen yaklaşımın ne derece sol-sosyalist sayılabileceği ayrı bir tartışma konusu olmakla birlikte, bu durumun kendisi bile solda dilsel bir yenilenmeyi ve zihniyet arınmasını gerekli kılmaktadır. Bu temelde solda ideolojik tartışma hem gereklidir hem de zorunludur.


Print
Sosyalist Mezopotamya© 2006